Сөздік-энциклопедия

  1. Оптика – жарықтың қасиеттерін және құбылыстарын зерттейтін физика бөлімі
  2. Жарық – электромагниттік толқындардың көзге көрінетін бөлігі
  3. Жарық көзі – жарық шығаратын дене
  4. Табиғи жарық көзі – табиғатта өздігінен жарық шығаратын дене
  5. Жасанды жарық көзі – адам жасаған жарық көзі
  6. Жарықтың таралуы – жарықтың кеңістікте қозғалысы
  7. Жарық жылдамдығы – вакуумдағы жарық жылдамдығы
  8. Көлеңке – жарық түспейтін аймақ
  9. Жартылай көлеңке – жартылай жарықтанған аймақ
  10. Электромагниттік толқын – электр және магнит өрістерінің тербелісі
  11. Толқын ұзындығы – толқынның екі көршілес нүктесінің арақашықтығы
  12. Жиілік – бір секундтағы тербеліс саны
  13. Фаза – тербелістің күйін сипаттайтын шама
  14. Когеренттілік – толқындардың тұрақты фазалық қатынасы
  15. Интенсивтілік – жарық энергиясының ағын тығыздығы
  16. Фотон – жарықтың бөлінбейтін ең кіші бөлшегі
  17. Энергия – жұмысты сипаттайтын физикалық шама
  18. Жарық ағыны – бұл жарық көзінің жан-жаққа тарататын жалпы жарық мөлшері
  19. Жарық күші – жарық көзінің бағытталған сәуле шығару қарқындылығы
  20. Оптикалық орта – жарық таралатын орта
  21. Вакуум – ауа да, газ да, ешқандай молекула да қалмаған бос кеңістік
  22. Сәуле – жарықтың таралу бағытын көрсететін сызық
  23. Жарық шоғы – параллель сәулелер жиыны
  24. Оптикалық ось – симметрия осі
  25. Нүктелік жарық көзі – өлшемі ескерілмейтін жарық көзі
  26. Жарықтың шағылуы – жарықтың шағылдырғыш беттен кері қайтуы
  27. Жарықтың сынуы – бір ортадан екіншісіне өткенде жарық бағытының өзгеруі
  28. Оптикалық тығыздық – ортаның жарыққа көрсететін кедергісі
  29. Абсолют сыну көрсеткіші – жарық жылдамдығының қатынасы
  30. Салыстырмалы сыну көрсеткіші – екі ортаның қатынасы
  31. Диффузиялық шағылу – шашыраңқы шағылу
  32. Айна – жарықты шағылдыратын бет
  33. Жазық айна – тегіс айна
  34. Қисық айна – қисық беті бар айна
  35. Сфералық айна – шағылдырушы беті сфералық сегмент болып келетін айна
  36. Фокус – сәулелер жиналатын нүкте
  37. Фокустық қашықтық – фокусқа дейінгі арақашықтық
  38. Оптикалық күш – линзаның жарықты жинау немесе шашырату қауқарын көрсетеді
  39. Диоптрия – оптикалық күш өлшем бірлігі
  40. Шағылу заңы – түсу бұрышының шағылу бұрышына тең болуы
  41. Түсу бұрышы – сәуленің бетке түсу бұрышы
  42. Шағылу бұрышы – шағылған сәуле бұрышы
  43. Сыну бұрышы – сынған сәуле бұрышы
  44. Толық ішкі шағылу – жарық толық шағылатын құбылыс
  45. Шекті бұрыш – толық шағылу басталатын бұрыш
  46. Оптикалық тығыз орта – жарық баяу таралатын орта
  47. Оптикалық жұқа орта – жарық тез таралатын орта
  48. Жарықтың дисперсиясы – ақ жарықтың шыны призмадан өткенде түрлі-түсті спектрге ыдырау құбылысы
  49. Призма – жарықты сындыру құралы
  50. Спектр – жарықтың құрамында қандай түстер бар екенін көрсететін түрлі-түсті жолақ
  51. Қызыл жарық – толқын ұзындығы ең ұзын толқын
  52. Күлгін жарық – толқын ұзындығы ең қысқа толқын
  53. Ақ жарық – барлық түстер жиыны
  54. Рефракция – сыну құбылысы
  55. Рефлексия – шағылу құбылысы
  56. Түсу нүктесі – сәуле түсетін нүкте
  57. Нормаль – бетке түскен перпендикуляр сызық
  58. Оптикалық бет – жарық өтетін бет
  59. Жарық жолы – сәуленің бағыты
  60. Сәуле шоғы – жарық ағыны
  61. Геометриялық оптика – жарықтың таралуын тек геометриялық түзулер көмегімен зерттейтін оптиканың үлкен бір бөлімі
  62. Толқындық оптика – жарықтың көлденең электромагниттік толқын ретіндегі қасиеттерін және оның заттармен әрекеттесуін зерттейтін оптиканың үлкен бір бөлімі.
  63. Кванттық оптика – жарықтың бөлшектік (кванттық) қасиеттерін зерттейтін оптиканың бөлімі
  64. Интерференция – екі немесе бірнеше жарық толқындарының бір-бірімен беттесіп , кеңістіктің кейбір жерлерінде бірін-бірі күшейтуі, кейбір жерлерінде әлсіретуі.
  65. Дифракция – жарық толқындарының өз жолындағы кішкентай кедергілерді айналып өтуі
  66. Поляризация – жан-жаққа ретсіз тербеліп ұшып келе жатқан жарық толқындарын тек бір ғана бағытта тербелетіндей етіп ретке келтіру құбылысы.
  67. Когеренттік толқындар – жиіліктері бірдей және тербеліс фазаларының айырмасы тұрақты болып қалатын толқындар
  68. Фазалық айырма – екі толқынның тербеліс қозғалысының айырмасы
  69. Амплитуда – тербеліс максимумы
  70. Тербеліс – периодты қозғалыс
  71. Толқын – энергияның кеңістікте таралуы
  72. Жарық импульсі – қысқа мерзімде жарқ етіп шығатын жарық энергиясының үлесі
  73. Лазерлік сәуле – бағытталған жарық
  74. Линза – жарықты сындырушы мөлдір дене
  75. Жинағыш линза – сәулелерді жинайды
  76. Шашыратқыш линза – сәулелерді таратады
  77. Жұқа линза – қалыңдығы ескерілмейтін линза
  78. Қалың линза – қалыңдығы ескерілетін линза
  79. Нақты кескін – экранда алынатын кескін
  80. Жалған кескін – экранда алынбайтын кескін
  81. Кескін – объект бейнесі
  82. Үлкейту – кескін өлшемінің өзгеруі
  83. Фокус нүктесі – сәулелер жиналатын орын
  84. Бас фокус – негізгі фокус
  85. Қосымша фокус – екінші фокус
  86. Ойыс айна – ішке иілген айна
  87. Дөңес айна – сыртқа иілген айна
  88. Кескін қашықтығы – кескінге дейінгі арақашықтық
  89. Зат қашықтығы – объектке дейінгі арақашықтық
  90. Линза формуласы – 1/F = 1/d + 1/f’
  91. Оптикалық центр – линза ортасы
  92. Оптикалық ось – симметрия сызығы
  93. Аберация – кескін бұрмалануы
  94. Сфералық аберация – сферадан ауытқу
  95. Хроматикалық аберация – түстік бұрмалану
  96. Лупа – үлкейткіш құрал
  97. Микроскоп – ұлғайтқыш құрал
  98. Телескоп – алысты көру құралы
  99. Камера – кескін түсіретін құрылғы
  100. Фотоаппарат – жарық жазатын құрал
  101. Проектор – кескін проекциясы
  102. Экран – кескін қабылдағыш бет
  103. Кескін жазықтығы – бейне түсетін жазықтық
  104. Фокус аралығы – линза ортасынан фокусқа дейін
  105. Оптикалық күш – сындыру қабілеті
  106. Диоптрия – күш өлшемі
  107. Сәуле жолы – оптикалық траектория
  108. Сәуле бағыты – жарық бағыты
  109. Негізгі сәуле – құрылыс сәулесі
  110. Қосымша сәуле – қосымша бағыт
  111. Сындыру орталығы – сыну аймағы
  112. Сәуле жүйесі – сәулелер жиыны
  113. Кескін симметриясы – бейне симметриясы
  114. Фокус жазықтығы – фокус жазық аймағы
  115. Оптикалық жүйе – оптикалық құралдар жиыны
  116. Кескін сапасы – бейне анықтылығы
  117. Жарықтық – жарық деңгейі
  118. Көру бұрышы – көру аймағы
  119. Көз – көру органы
  120. Сетчатка – көз торы
  121. Қарашық – жарық өтетін тесік
  122. Көз линзасы – көздің оптикалық бөлігі
  123. Аккомодация – көздің бейімделуі
  124. Бинокулярлық көру – екі көзбен көру
  125. Монокулярлық көру – бір көзбен көру
  126. Көру қашықтығы – анық көру аралығы
  127. Жақын нүкте – ең жақын көру нүктесі
  128. Алыс нүкте – ең алыс көру нүктесі
  129. Интерференция жолағы – жарық жолақтары
  130. Юнг тәжірибесі – қос саңылау тәжірибесі
  131. Дифракциялық тор – жарықты бөлу құрылғысы
  132. Дифракция бұрышы – ауытқу бұрышы
  133. Толқын фронты – толқын беті
  134. Гюйгенс принципі – толқын таралу заңы
  135. Максвелл теориясы – электромагниттік теория
  136. Электромагниттік спектр – барлық толқындар жиыны
  137. Радиотолқын – ұзын толқын
  138. Инфрақызыл сәуле – жылулық сәуле
  139. Ультракүлгін сәуле – қысқа толқын
  140. Рентген сәулесі – жоғары энергиялы сәуле
  141. Гамма сәуле – ең жоғары энергия
  142. Жарық дифракциясы – айналып өту
  143. Френель дифракциясы – жақын өріс
  144. Фраунгофер дифракциясы – алыс өріс
  145. Толқындық фронт – толқын беті
  146. Интенсивтілік үлгісі – жарық таралуы
  147. Максимум – жарық күшеюі
  148. Минимум – жарық әлсіреуі
  149. Тор периоды – тор аралығы
  150. Саңылау – жарық өтетін тесік
  151. Фаза жылдамдығы – таралу жылдамдығы
  152. Топтық жылдамдық – кеңістікте таралып бара жатқан толқындар тобының және онымен бірге тасымалданатын энергияның қозғалыс жылдамдығы
  153. Жарық кванттық табиғаты – жарықтың бөлшектік қасиеті
  154. Микроскоп объективі – негізгі үлкейткіш бөлік
  155. Окуляр – көзге жақын линза
  156. Телескоп объективі – жарық жинайтын бөлік
  157. Рефлектор – жарықты шағылдырады
  158. Призма жүйесі – жарықты түстерге бөлу
  159. Спектроскоп – жарықты кемпірқосақ түстеріне ыдыратып, заттың химиялық құрамын анықтауға мүмкіндік беретін аспап
  160. Фотометр – жарық мөлшерін дәл өлшейтін құрал
  161. Люксметр – беттің жарықталынуын өлшейтін құрал
  162. Камера линзасы – кескін түсіреді
  163. Оптикалық талшық – жарық тасымалдаушы
  164. Фибероптика – талшық технологиясы
  165. Оптикалық сенсор – жарық датчигі
  166. Диафрагма – жарық мөлшерін реттеу
  167. Интерферометр – жарықтың интерференция құбылысына негізделген,жоғары дәлдікпен өлшеуге арналған оптикалық аспап
  168. Поляриметр – оптикалық белсенді заттардың ерітінді арқылы өткен жарықтың поляризация жазықтығын бұру бұрышын өлшеуге арналған оптикалық аспап
  169. Рефрактометр – заттардың сыну көрсеткішін өлшеуге арналған оптикалық аспап
  170. Фотоэффекттің қызыл шекарасы – фотоэффект құбылысы байқалатын жарықтың ең үлкен толқын ұзындығы.

Вернуться в начало